Bảng tra nguyên nhân
| Hiện tượng | Ý nghĩa | Cách kiểm tra | Xử lý |
|---|---|---|---|
| Góc giữa mở hơn hai đầu | Võng chưa được bù đủ | Chấn 3 mẫu ngắn ở giữa và hai đầu, đo | Tăng giá trị bù võng |
| Góc giữa khép hơn hai đầu | Bù võng quá tay | Cùng phép thử trên | Giảm giá trị bù võng |
| Chấn tấm ngắn thì đều, tấm dài thì lệch | Bình thường — võng tỷ lệ với chiều dài chấn | So sánh chi tiết 500mm và 3000mm | Bù võng theo từng chương trình, không đặt cố định |
| Bù đúng cho tôn 3mm, sai cho tôn 6mm | Bình thường — võng tỷ lệ với lực | Thử hai chiều dày | Lưu giá trị bù riêng theo chương trình |
| Lệch còn ngẫu nhiên sau khi bù | Không phải võng — kiểm tra vật liệu và khuôn | Xem bài "góc không đều" | Xử lý vật liệu/khuôn trước, rồi mới bù |
Cách thử ba mẫu
Đây là phép thử tiêu chuẩn và mất khoảng mười phút:
- Cắt 3 mẫu giống hệt nhau, chiều rộng khoảng 100–200mm, cùng lô tôn
- Chấn mẫu thứ nhất ở đầu trái, mẫu thứ hai ở chính giữa, mẫu thứ ba ở đầu phải — cùng chương trình, cùng khuôn
- Đo góc cả ba bằng thước đo góc
- Giữa mở hơn hai đầu → thiếu bù. Giữa khép hơn → thừa bù.
- Chỉnh và lặp lại cho đến khi ba số nằm trong dung sai
Đừng thử bằng một tấm dài duy nhất. Một tấm dài chịu ảnh hưởng của cả độ phẳng của phôi và cách đặt, làm nhiễu kết quả.
Bù võng cơ khí và bù võng CNC
Bù võng cơ khí — một hệ nêm dưới bàn máy, chỉnh bằng tay hoặc bằng một trục. Rẻ hơn, và với xưởng chỉ chạy một vài loại chi tiết cố định thì hoàn toàn đủ dùng.
Bù võng CNC — bộ điều khiển tính giá trị bù từ chiều dài chấn, chiều dày và vật liệu trong chương trình, rồi tự đặt. Có ý nghĩa khi bạn đổi chi tiết nhiều lần trong ngày, vì giá trị bù đúng cho chi tiết này là sai cho chi tiết kia.
Cả hai đều giải quyết cùng một vấn đề vật lý. Khác biệt là ai nhập số và bao nhiêu lần một ngày.
Chỗ hay bị hiểu sai nhất
Bù võng không phải là một thiết lập đặt một lần rồi thôi.
Nó phụ thuộc vào lực chấn thực tế, mà lực chấn phụ thuộc vào chiều dày, chiều dài chấn, rãnh V và vật liệu. Đổi bất kỳ thứ nào trong bốn thứ đó, giá trị bù đúng cũng đổi theo.
Một xưởng đặt bù võng một lần cho chi tiết dày nhất rồi để nguyên, sẽ bù thừa cho mọi chi tiết mỏng hơn — và sẽ thấy góc ở giữa khép hơn hai đầu, đúng ngược lại với triệu chứng ban đầu.
Lưu giá trị bù cùng với chương trình chi tiết, không lưu trong đầu.