Trả lời ngắn: "Thủy lực" nói máy tạo lực bằng cách nào — bằng xi lanh dầu. "CNC" nói máy được điều khiển thế nào — bằng chương trình. Hai chữ trả lời hai câu hỏi khác nhau, nên một máy có thể vừa là thủy lực vừa là CNC, và phần lớn máy chấn CNC trên thị trường đúng là như vậy. Khi so máy, đừng hỏi "thủy lực hay CNC", mà hỏi: hai xi lanh được đồng bộ bằng gì, điều khiển bao nhiêu trục, có bù võng không.
Ba cách tạo lực, một cách chiếm đa số
| Loại truyền động | Cách tạo lực | Hay gặp ở |
|---|---|---|
| Cơ | Bánh đà và tay biên | Máy đời cũ, nay ít sản xuất |
| Thủy lực | Xi lanh dầu ở hai đầu dầm | Phần lớn máy chấn hiện nay, từ nhỏ đến rất lớn |
| Điện servo | Động cơ servo truyền trực tiếp | Máy tấn nhỏ, chi tiết nhỏ |
Thủy lực phổ biến vì dễ tạo lực lớn, giữ lực ổn định suốt hành trình, và có van an toàn chống quá tải.
Trong máy thủy lực, khác biệt thật nằm ở đồng bộ
Máy chấn thủy lực có hai xi lanh ở hai đầu dầm. Hai xi lanh phải xuống đều nhau, nếu không góc chấn ở hai đầu sẽ khác nhau. Có hai cách giữ đồng bộ phổ biến:
- Trục xoắn — một thanh xoắn cơ khí nối hai đầu dầm, buộc hai bên xuống cùng lúc (dòng thường gọi WC67K)
- Servo điện-thủy lực — thước quang đo vị trí từng bên, van servo chỉnh dầu cho từng xi lanh (dòng thường gọi WE67K)
Bài Máy chấn NC hay CNC so sánh chi tiết hai dòng này. Điểm cần nhớ ở đây: cả hai đều là máy thủy lực.
Máy thủy lực cần chăm sóc gì riêng
Dầu là phần riêng của loại máy này. Nhiệt độ dầu ảnh hưởng độ lặp lại, dầu bẩn làm hỏng van, rò dầu ở gioăng làm giảm lực. Kiểm tra mức dầu, thay lọc và thay dầu theo giờ chạy là việc bảo trì định kỳ — lịch cụ thể có trong bài Bảo trì máy chấn.
Chỗ hay bị hiểu sai nhất
Nhiều báo giá ghi "máy chấn thủy lực" cho máy rẻ và "máy chấn CNC" cho máy đắt, khiến người mua nghĩ đó là hai loại. Thực ra cả hai thường là máy thủy lực; khác nhau ở cách đồng bộ, số trục điều khiển và bộ điều khiển. So ba điểm đó, không so tên gọi.
Trước khi quyết, làm một việc này
Xin bảng cấu hình của từng báo giá và điền vào ba ô: cách đồng bộ, số trục điều khiển, có bù võng hay không. Ba ô đó cho biết hai báo giá có đang nói về cùng một loại máy hay không.
NKAM có máy chấn CNC và thủy lực để xem theo mẫu và cấu hình thật. Bộ điều khiển và số trục khác nhau theo từng mẫu — gửi vật liệu, độ dày và chiều dài bạn chấn để xác nhận đúng cấu hình.